እቃ ከቻይና በጅቡቲ ወደ አዲስ አበባ ማምጣት በእውነት ምን ያስወጣል

ከቻይና ወደ ኢትዮጵያ የሚላከው ስንት ነው? እቃ ከቻይና ስንት ብር ይደርሳል? ይህ በኢትዮጵያ ውስጥ እቃ የሚያስመጡ ነጋዴዎች፣ የጭነት መኪና ባለቤቶች እና የጋራዥ ባለቤቶች በየቀኑ በ Google የሚፈልጉት ጥያቄ ነው። ብዙ ጊዜ የሚሰማው መልስ የባህር ጭነት ዋጋ ብቻ ነው። ነገር ግን እቃው እጅዎ እስኪደርስ የሚከፈለው ገንዘብ ከባህር ጭነት አልፎ ብዙ ክፍሎች አሉት፦ የእቃው ዋጋ ራሱ፣ በቻይና ውስጥ ያለው ወጪ፣ የባህር ጭነት፣ የጅቡቲ ወደብ ወጪ፣ የጉምሩክ ቀረጥ፣ የማጽጃ ወጪ እና ከጅቡቲ ወደ አዲስ አበባ የአገር ውስጥ ትራንስፖርት። እነዚህን ክፍሎች ለይተው ካላወቁ የመጨረሻው ዋጋ በየጊዜው ያስደንቅዎታል። በዚህ ጽሁፍ እያንዳንዱን የወጪ ክፍል በቅደም ተከተል እናብራራለን፤ እቃዎ አዲስ አበባ ሲደርስ በእውነት ምን እንደከፈሉ በግልጽ እንዲያዩ።

አስፈላጊ ማስታወሻ፦ እዚህ የሚገኙት የገንዘብ መጠኖች የገበያ ግምቶች ምሳሌዎች ብቻ ናቸው። ዋጋዎች በወቅቱ፣ በእቃው መጠን እና ክብደት፣ በአቅራቢ እና በመርከብ መስመር ይለያያሉ። እነዚህ ቁጥሮች የ 251 Parts ዋጋዎች ወይም ቃል ኪዳኖች አይደሉም። ትክክለኛ ዋጋ የሚሰጠው ለእርስዎ እቃ፣ ለእርስዎ ብዛት እና ለእርስዎ ቀን በተዘጋጀ አንድ ሙሉ ዋጋ ነው። ይህ ጽሁፍ በ 251 Parts ቡድን የተዘጋጀ ሲሆን መረጃው የተሰበሰበው በቻይና በአካል በሚፈትሸው አጋራችን እና በገበያ መረጃ ላይ ተመስርቶ ነው።

የመጨረሻ ዋጋ የሚሰላው እንዴት ነው?

የአንድ እቃ የመጨረሻ ዋጋ ቀላል ቀመር አለው፦ የእቃው ዋጋ ሲደመር ሁሉም የትራንስፖርት እና የቀረጥ ወጪዎች። ችግሩ እያንዳንዱ ክፍል ለብቻው ትንሽ ቢመስልም አንድ ላይ ሲደመሩ ትልቅ ቁጥር መሆናቸው ነው። ለምሳሌ አንድ የ HOWO እቃ በቻይና ርካሽ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ክብደቱ ከባድ ከሆነ የጭነት ድርሻው ትልቅ ይሆናል። ቀላል ግን ግዝፈቱ ትልቅ የሆነ እቃ ደግሞ በመጠኑ ይሰላል። ስለዚህ ዋጋ ሲጠይቁ "እቃው ስንት ነው" ብቻ ሳይሆን "እቃው አዲስ አበባ ድረስ ስንት ይደርሳል" ብለው ይጠይቁ። ጥሩ አቅራቢ እያንዳዱን ክፍል ለይቶ አንድ ሙሉ ዋጋ ይሰጥዎታል፤ እርስዎም ምን ለምን እንደከፈሉ ያውቃሉ።

ክፍል 1፦ በቻይና የእቃው ዋጋ ራሱ

መጀመሪያው ወጪ እቃውን ከፋብሪካ ወይም ከአቅራቢ የመግዛት ዋጋ ነው። ይህ ዋጋ በእቃው ደረጃ ይለያያል፦ ትክክለኛ OEM እቃ፣ ጥራት ያለው ተለዋጭ እቃ እና ርካሽ ቅጂ አንድ አይደሉም። ለትክክለኛው እቃ ቁጥር የተሰጠ ዋጋ መሆን አለበት፤ ቁጥር የሌለው ዋጋ ማወዳደር አይቻልም። በዚህ ደረጃ ላይ አንዳንድ ጊዜ በቻይና ውስጥ ከፋብሪካ ወደ ወደብ ወይም ወደ መጋዘን የማጓጓዝ ወጪ ይጨመራል። 251 Parts ላይ አጋራችን በቻይና እቃውን በአካል ይፈትሻል፤ እቃው የተዘዘው መሆኑ በፎቶ እና በቪዲዮ ከተረጋገጠ በኋላ ቀጣዩ ደረጃ ይጀምራል። ይህ ፈተሻ የተሳሳተ እቃ ላለመላክ እና ገንዘብዎን ላለማባከን ይረዳል።

ክፍል 2፦ የባህር ጭነት — FCL እና LCL ምን ማለት ነው?

ኢትዮጵያ የባህር ወደብ ስለሌላት እቃ ከቻይና በባህር ወደ ጅቡቲ ወደብ ይጓዛል። ሁለት ዋና መንገዶች አሉ። FCL ማለት ሙሉ ኮንቴይነር ለእርስዎ ብቻ መከራየት ነው፤ እቃዎ ትልቅ ወይም ብዙ ሲሆን በአንድ ክፍል ርካሽ ይሆናል። LCL ማለት ኮንቴይነሩን ከሌሎች ገዢዎች ጋር መጋራት ነው፤ እቃዎ ትንሽ ሲሆን የሚከፍሉት በመጠንዎ ወይም በክብደትዎ ነው። እንደ የገበያ ግምት ምሳሌ LCL በአንድ ኪዩቢክ ሜትር ከ 120 እስከ 220 የአሜሪካ ዶላር አካባቢ ሊሆን ይችላል፤ የ 20 ጫማ ኮንቴይነር ደግሞ ከ 3,000 ዶላር በላይ ሊሆን ይችላል። እነዚህ ቁጥሮች በየወቅቱ ይለዋወጣሉ፤ ስለዚህ እንደ ቋሚ ዋጋ አይውሰዷቸው። የአየር ጭነት ፈጣን ቢሆንም በጣም ውድ ስለሆነ ለአስቸኳይ እና ለቀላል እቃ ብቻ ይስማማል።

ክፍል 3፦ የጅቡቲ ወደብ እና የአያያዝ ወጪዎች

እቃው ጅቡቲ ሲደርስ የወደብ አያያዝ ወጪዎች ይከፈላሉ። እነዚህም የኮንቴይነር ማውረድ፣ የማከማቻ፣ የሰነድ እና የአያያዝ ክፍያዎችን ያካትታሉ። እቃው ወደብ ላይ ረጅም ጊዜ ከቆየ የማከማቻ ወጪው ይጨምራል፤ ስለዚህ ሰነዶች አስቀድመው ዝግጁ መሆን አለባቸው። የንግድ ደረሰኝ፣ የማሸጊያ ዝርዝር እና የጭነት ሰነድ ትክክል ካልሆኑ እቃው ይዘገያል፣ ወጪውም ይጨምራል። ይህ ብዙ ገዢዎች የሚረሱት ክፍል ነው፦ የዘገየ ቀን ሁሉ ተጨማሪ ገንዘብ ነው። ለዚህ ነው ከጅምሩ ሰነዱን በትክክል ማዘጋጀት እና እቃው የት እንደደረሰ በየጊዜው መከታተል አስፈላጊ የሆነው።

ክፍል 4፦ የጉምሩክ ቀረጥ፣ ታክስ እና የማጽጃ ወጪ

እቃው ወደ ኢትዮጵያ ሲገባ የጉምሩክ ቀረጥ ይከፈላል። የቀረጥ መጠኑ በእቃው አይነት እና በ HS ኮድ ይወሰናል፤ ለተለያዩ እቃዎች ከ ዜሮ እስከ ሰላሳ አምስት በመቶ ሊሆን ይችላል። ከቀረጥ በተጨማሪ 15 በመቶ የተጨማሪ እሴት ታክስ፣ 10 በመቶ ሰርታክስ እና ሌሎች ክፍያዎች ሊኖሩ ይችላሉ። ትክክለኛው መጠን የሚወሰነው በጉምሩክ ግምገማ ነው፤ ማንም አስቀድሞ ቋሚ ቁጥር ቃል ሊገባ አይችልም። የማጽጃ ወጪ ደግሞ ሰነዶቹን ለጉምሩክ የሚያቀርበው ወኪል የሚከፈለው አገልግሎት ክፍያ ነው። ጥሩ የማጽጃ ወኪል ስህተት ስለሚቀንስ ዘግይቶ የሚወጣውን ወጪ ያስቀራል። 251 Parts ዋጋ ሲሰጥዎ እነዚህን ክፍሎች አንድ ላይ አድርጎ አንድ ሙሉ ዋጋ ይሰጣል፤ በስተኋላ ድብቅ ወጪ እንዳይወጣ ይጠይቁ።

ክፍል 5፦ ከጅቡቲ ወደ አዲስ አበባ የአገር ውስጥ ትራንስፖርት

ጅቡቲ ወደብ ከአዲስ አበባ 900 ኪሎ ሜትር ያህል ይርቃል። እቃው በመኪና ወይም በባቡር ወደ አዲስ አበባ አካባቢ ይጓዛል፤ ለምሳሌ ወደ ሞጆ ደረቅ ወደብ። ይህ የአገር ውስጥ ትራንስፖርት ወጪ በእቃው ክብደት፣ መጠን እና በመኪና ዝግጁነት ይወሰናል። እንደ ግምት ምሳሌ አንድ ኮንቴይነር ከጅቡቲ ወደ አዲስ አበባ ማጓጓዝ ከ 800 እስከ 1,200 ዶላር አካባቢ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ይህም በወቅቱ ይለዋወጣል። እቃው አዲስ አበባ ከደረሰ በኋላ ወደ እርስዎ ከተማ ወይም ጋራዥ የማድረስ ወጪ ሊጨመር ይችላል። ስለዚህ "አዲስ አበባ ድረስ" እና "በር ድረስ" የሚሉትን ዋጋዎች ለይተው ይጠይቁ።

ምሳሌ፦ አንድ ትንሽ ትእዛዝ እንዴት ይሰላል?

ምሳሌ ብቻ እንደሆነ አስታውሱ፦ ቁጥሮቹ ግምቶች ናቸው፣ ትክክለኛ ዋጋዎች አይደሉም። አንድ ገዢ አምስት የብሬክ እቃዎች እና ማጣሪያዎች እንደሚፈልግ እንበል። የእቃዎቹ ዋጋ በቻይና 400 ዶላር ቢሆን፤ የ LCL የባህር ጭነት ድርሻ 180 ዶላር፤ የወደብ እና የአያያዝ ድርሻ 60 ዶላር፤ የጉምሩክ ቀረጥ እና ታክስ በእቃው ዋጋ እና በጭነት ላይ ተሰልቶ 250 ዶላር አካባቢ፤ የማጽጃ ክፍያ 70 ዶላር፤ ከጅቡቲ ወደ አዲስ አበባ የትራንስፖርት ድርሻ 90 ዶላር ቢሆን፤ ጠቅላላው 1,050 ዶላር አካባቢ ይሆናል። ትምህርቱ ቁጥሩ ሳይሆን አወቃቀሩ ነው፦ የእቃው ዋጋ ከጠቅላላው እንደ ሦስተኛ ብቻ ሊሆን ይችላል። ለዚህ ነው ዝቅተኛ የእቃ ዋጋ ብቻ ማለት ርካሽ ግዢ ማለት አይደለም።

ወጪን ለመቀነስ የሚረዱ 5 ልምዶች

1. ትእዛዝዎን ያጠናክሩ፤ ብዙ ትናንሽ ትእዛዞች ከአንድ የተዋሃደ ትእዛዝ የበለጠ ይወጣሉ።
2. ትክክለኛውን የእቃ ቁጥር ይላኩ፤ የተሳሳተ እቃ ሁለት ጊዜ ጭነት ማለት ነው።
3. ሰነዶችዎን አስቀድመው ያዘጋጁ፤ የወደብ ቆይታ ወጪ ነው።
4. የአየር ጭነትን ለአስቸኳይ እቃ ብቻ ይጠቀሙ።
5. ዋጋ ሲወዳደሩ አንድ ሙሉ ዋጋዎችን ያወዳድሩ፤ የእቃ ዋጋ ብቻ አይወዳደሩ።

እነዚህ ልምዶች አስማት አይደሉም፤ ነገር ግን በየትእዛዙ የሚባክን ገንዘብን ይቀንሳሉ።

የትኞቹ ሰነዶች ያስፈልጋሉ እና ስህተት ምን ያስወጣል?

እቃ ከቻይና ለመላክ እና በኢትዮጵያ ለማጽዳት በርካታ ሰነዶች ያስፈልጋሉ። የንግድ ደረሰኝ የእቃውን ስም፣ ቁጥር፣ ብዛት እና ዋጋ በግልጽ መያዝ አለበት። የማሸጊያ ዝርዝር የእያንዳንዱ ሳጥን ክብደት እና መጠን ይዘረዝራል። የጭነት ሰነድ እቃው በመርከብ እንደተጓጓዘ የሚያረጋግጥ ነው። የእቃው ስም በደረሰኙ ላይ ከእውነተኛው እቃ ጋር ካልተዛመደ ጉምሩክ ላይ ጥያቄ ይነሳል፤ እቃውም ይዘገያል። የዘገየ እቃ የወደብ ማከማቻ ክፍያ ይጨምራል፤ አንዳንዴም ተጨማሪ ምርመራ ይጠይቃል። ስለዚህ ሰነድ ማዘጋጀት የቢሮ ስራ ብቻ አይደለም፤ በቀጥታ ገንዘብዎን የሚቆጥብ ስራ ነው።

ሌላው ብዙ ጊዜ የሚረሳው ወጪ በኢትዮጵያ ውስጥ ያለው የመጨረሻ ማድረስ ነው። እቃው ሞጆ ወይም አዲስ አበባ መጋዘን ከደረሰ በኋላ ወደ ሌላ ከተማ — ለምሳሌ ወደ ሐዋሳ፣ መቀሌ፣ ባሕር ዳር ወይም ድሬዳዋ — መጓጓዝ ተጨማሪ ወጪ አለው። ዋጋ ሲጠይቁ እቃው የት እንደሚደርስ በግልጽ ይግለጹ። እንዲሁም የኢንሹራንስ ጉዳይን ይጠይቁ፤ ውድ እቃ ላይ አነስተኛ የኢንሹራንስ ክፍያ ትልቅ ኪሳራን ሊያስቀር ይችላል። እነዚህን ሁሉ አስቀድሞ ማወቅ የመጨረሻውን ዋጋ በእውነት እንዲረዱ ያደርጋል።

በተደጋጋሚ የሚጠየቁ ጥያቄዎች

ጥያቄ፦ ከቻይና ወደ ኢትዮጵያ የሚላከው ስንት ነው? መልስ፦ በባህር LCL ከሆነ በመጠን ይሰላል፤ እንደ ግምት በአንድ ኪዩቢክ ሜትር ከ 120 እስከ 220 ዶላር አካባቢ። FCL ከሆነ ሙሉ ኮንቴይነር ይከፈላል። ትክክለኛ ቁጥር የሚሰጠው እቃዎ፣ ብዛትዎ እና ቀኑ ሲታወቅ ነው።

ጥያቄ፦ እቃው ስንት ቀን ይወስዳል? መልስ፦ የባህር ጭነት ከቻይና እስከ ጅቡቲ እና ከዚያም አዲስ አበባ በአጠቃላይ ከ 25 እስከ 45 ቀናት አካባቢ ሊወስድ ይችላል። የአየር ጭነት ፈጣን ነው ግን ውድ ነው። ጊዜው በወቅቱ እና በጉምሩክ ሂደት ይለያያል።

ጥያቄ፦ የጉምሩክ ቀረጥ አስቀድሞ ማወቅ ይቻላል? መልስ፦ ግምት መስጠት ይቻላል፤ ነገር ግን የመጨረሻው መጠን የሚወሰነው በእቃው HS ኮድ እና በጉምሩክ ግምገማ ነው። ለዚህ ነው አንድ ሙሉ ዋጋ ሲጠይቁ የቀረጥ ግምቱም እንዲካተት መጠየቅ ያለብዎት።

ጥያቄ፦ ትንሽ እቃ ብቻ መላክ ይቻላል? መልስ፦ አዎ። LCL በመጠን ስለሚሰላ ትንሽ እቃም ሊላክ ይችላል። የሚፈልጉትን የእቃ ቁጥር፣ ፎቶ ወይም VIN ይላኩልን፤ ለብዛትዎ የሚስማማውን መንገድ እንነግርዎታለን።